Matagumpay na idinaos sa pangunguna ng KWF ang pagdiriwang ng ika-224 araw ng kapanganakan ng Prinsipe ng Panulaang Tagalog sa Cherry Blossoms Hotel, Ermita Maynila noong Abril 2. Alinsunod ito sa Pampanguluhang Proklamasyon Blg. 5 sa ilalim ng pamumuno ni dating Pangulong Corazon C. Aquino at Pampanguluhang Proklamasyon Blg. 964 na nilagdaan naman ni dating Pangulong Fidel V. Ramos na kapwa nagtatagubilin taunang pagdiriwang ng Araw ni Balagtas.

Ipinagkaloob kay G. Jose Maria F. Lacaba, Jr. o mas kilala bilang Pete Lacaba ang Gawad Francisco Balagtas bilang pagkilala at parangal sa kanyang ambag sa pagpapayabong at pagsusulong ng wikang Filipino sa pamamagitan ng literaturang Pilipino. Kabilang sa kanyang mga obra ang Babae… Ngayon at Kailanman (1977), Jaguar (1979), Paano ba Magmahal (1984), Sister Stella L. (1984), Bayan Ko: Kapit sa Patalim (1984), Boatman (1984), Orapronobis (1989), Eskapo (1995), Bagong Bayani (1995), Segurista (1996), Rizal sa Dapitan (1997) at Tatsulok (1998) ang ilan sa mga ito. Kinasangkapan din niya ang Filipino sa pagsusulat ng mga iskrip para    sa short films at dokumentaryo tulad ng Hindi Nagmamadali ang Bukas (1978), Signos (1984), Kagubatan…Kaligtasan (1989), Batas Militar (1997), Eleksiyong Pinoy (1998),  at Lakas Sambayanan (1994).

Dumalo si G. Lacaba upang personal na tanggapin ang parangal kasama ang kanyang kabiyak na si Gng. Mara Llanot (isa ring manunulat) sa parangal na may temang “Si Balagtas sa Edukasyong Pangwika at Pangkalikasan”. Nahilingan din siya na bigkasin ang kanyang tulang isinulat tungkol kay Ka Kiko na kanya namang pinaunlakan. Nagdulot ito kasiglahan sa palatunanan tulad ng iba pang pagbikas sa tula na isinagawa ni G. Patrocinio Villafuerte.

Ipinagkaloob din sa mga nagwagi sa Talaang Ginto: Gawad KWF sa Tula 2012 ang tropeo at gantimpalang salapi. Itinanghal na Makata ng Taon si G. Alvin Capili Ursua, guro ng edukasyon (BED) sa CEFI Faculty of Instruction, sa kanyang tulang pinamagatang “Anluwage”. Nakamit naman nina Phillip Yerro Kimpo, isang part-time historical writer and researcher at freelance writer, at Christopher S. Rosales, 3^rd year B.S. in Electronics Engineering, TUP, ang pangalawa at pangatlong gantimpala sa kanilang mga lahok na “Walang Daglat ang Dagat” at “Metapisika ng Perya” ayon sa pagkakasunod.

Nagwagi naman ng karangalang-banggit sina: Joselito D. Delos Reyes, guro ng Filipino, Facultad ng Inhenyeriya, UST, Bugtong na Estasyon; Mariane Amor Romina T. Abuan, College Instructor, St. Paul University Quezon City, Ati-Atihan: Isang Siklo, Ilang siglo; at Jose Jason L. Chancoco, freelance writer/editor, literary lecturer at writing mentor, Sa Naninibago.

Dumalo bilang panauhing tagapagsalita si Kgg. Antonio L. Tinio, kinatawan ng Alliance of Concerned Teachers (ACT) Partylist na nagbahagi ng mahalagang mensahe tungkol sa kasaysayan at buhay ni Francisco Balagtas. Masaya rin niyang ibinalita ang tagumpay ng Sentinyal na Diksiyunaryo: Ika-75 Taong Anibersaryo na isinagawa ng KWF sa tulong ng pondong kanyang ipinagkaloob. Binati at pinasalamatan niya ang mga bumuo sa proyekto na inilunsad naman sa huling bahagi ng palatuntunan kasunod ang pamimigay libreng sipi sa bawat paaralan na may kinatawang dumalo sa programa.

Bagama’t hindi nakadalo, nagpadala ng mensahe si Senadora Loren B. Legarda na binasa ni Punong Komisyoner Santos kasabay ang biswal na presentasyon sa adbokasiya ng mambabatas sa pangangalaga ng kalikasan. Dumalo at nagbahagi rin ng makabuluhang mensahe ang tagapangulo ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (NCCA), Felipe M. DeLeon.

Sang-ayon sa itinakda ng Proklamasyon Blg. 964, s. 1997 na nagpapahayag ng taunang pagdiriwang ng Araw ni Balagtas tuwing ika-2 ng Abril, itinataguyod ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ang paggunita sa kapanganakan ni Francisco “Balagtas” Baltazar sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga pambansang programa at gawaing angkop sa kaniyang karangalan.

Taon-taon, isa sa mga tampok na bahagi ng pagdiriwang ay ang pagpaparangal ng GAWAD FRANCISCO BALAGTAS sa mga natatanging indibiduwal at institusyon na nakapagpamalas ng di-matatawarang ambag sa pagpapayabong at pagsusulong ng wikang Filipino kasama ang iba pang mga wika sa Pilipinas sa pamamagitan ng literaturang Pilipino; yaong mga indibiduwal at institusyong nakapagpamalas ng pagmamahal, pagpapahalaga, pagmamalasakit, at pagtangkilik sa wikang Filipino na masasalamin sa kanilang mga nagawa kaugnay ng larangang kanilang kinabibilangan.

Tampok na pararangalan sa taong ito ang isang mamamahayag, editor, manunulat sa pelikula, tagapagsalin, at makata na nagbuhos ng kaniyang panahon at kakayahan sa pagsusulong at pagpapaunlad ng Wika at Panitikang Filipino sa larangang kaniyang kinabibilangan.

JOSE MARIA F. LACABA, Jr. Kilala sa kaniyang panulat at mga gawa bilang Jose F. Lacaba, ngunit tinatawag naman ng mga taong malalapit sa kaniya sa palayaw niyang ‘Pete’ na may masalimuot na orihén. Dahil ‘Pepe’ ang tawag sa nakatatandang Jose Lacaba, pinangalanan siyang ‘Pepito’ bilang nakababatang ‘Pepe’. Ngunit pinaikli ito sa ‘Pito’ noong magkolehiyo, na kalaunan ay naging ‘Pit’ ― pero dahil sa tampulan ng tukso (patungkol sa ‘armpit’ o kilikili), binago niya ang baybay na ito sa ‘PETE’.

Umukit ng pangalan taglay ang kasanayan at husay bilang freelance journalist, screenwriter, editor, at tagasalingwika. Sa kasalukuyan, siya ang executive editor at kolumnista ng Yes Magazine ng Summit Media Publishing. Bago pa man ito, napahanay na ang kaniyang pangalan sa roster ng mga manunulat, editor, kolumnista, editor-in-chief, at iba pang posisyon na maaaring pamahalan ng isang mahusay na manunulat ― Copyeditor at proofreader at pamiminsan-minsang staff writer ng Philippine Free Press, 1965-1970; editor ng Pilipino (Free Press sa Wikang Pilipino) noong 1970; executive editor ng Asia-Philippines Leader, 1971-1972; editor ng The Review, isang magasin sa mga aklat at mga sining noong 1978; kolumnista ng Mr. & Ms., We Forum, Tinig ng Masa, at iba pang lingguhang magasin, 1980-1985; editor in chief ng National Midweek, 1985-1990; executive editor ng Philippine Graphic Weekly Magazine, 1990-1993; editorial consultant ng Philippine News and Features, noong 1994; kolumnista at editorial consultant ng Manila Times, 1996-1997; kolumnista ng Diario Uno, noong 1998; kolumnista at editorial consultant ng Pinoy Times, 1999-2001; at kolumnista ng Maximo, 2002-2003.

Hindi rin matatawaran ang kaniyang husay sa pagsusulat ng mga dulang pampelikula sa wikang Filipino na naglalarawan ng mayamang malig ng bansa, maging ng pagkadapa’t pagbangon nito sa samo’t saring hamon na pawang hinubog ng hinog sa panahong karanasan at pagbubulay tulad ng Babae… Ngayon at Kailanman (1977), Jaguar (1979), Paano ba Magmahal (1984), Sister Stella L. (1984), Bayan Ko: Kapit sa Patalim (1984), Boatman (1984), Orapronobis (1989), Eskapo (1995), Bagong Bayani (1995), Segurista (1996), Rizal sa Dapitan (1997), at Tatsulok (1998). Kinasangkapan din niya ang wikang ito sa pagsusulat ng mga iskrip para    sa short films at dokumentaryo tulad ng Hindi Nagmamadali ang Bukas (1978), Signos (1984), Kagubatan…Kaligtasan (1989), Batas Militar (1997), Eleksiyong Pinoy (1998), at Lakas Sambayanan (1994).

Batikang tagasalingwika na nakapagsalin ng maraming materyal tulad ng Mga Ama, Mga Anak (1977), salin sa Tagalog/Filipino ng dulang ‘Fathers and Sons’ ni Nick Joaquin; Lysistrata (1988), salin sa Tagalog/Filipino ng mga dula ni Aristophanes; Ningning (1997), salin sa Tagalog/Filipino ng mga kuwentong pambata ni Gilda Cordero-Fernando; at Frida (2005), na ang diyalogo ay isinalin sa Filipino upang mai-dub sa pagsasahimpapawid nito sa lokal na telebisyon. Sa kasalukuyan, tinatapos niya ang Salinawit, adaptasyon sa Tagalog/Filipino ng mga popular na awitin na kinabibilangan ng ‘La Vien en Rose,’ ‘As Time Goes By,’ at ‘That’s All,’ kasama ang 134 na salinawit na natapos na.

Higit sa lahat, makata siya na ang mga kagila-gilalas na lawas ng kaniyang mga tulang nagwagi at isinaaklat, na ang mga imahen at tugma ay nagsasalaysay ng multidimensiyonal na tagpo ng búhay na makikita sa kalipunang Sa Daigdig ng Kontradiksiyon (1991), Sa Panahon ng Ligalig (1991), Mga Kagila-gilalas na Pakikipagsapalaran (1996), Edad Medya (2000), at Kung Baga sa Bigas: Mga Piling Tula (2005). Bilang patunay, masasalamin sa saltik ng mga salita sa kaniyang tulang ‘Sining ng Pagtula’ (2002) ang kaniyang pilosopiya at panlasa sa paglikha ng tula. Aniya,

Kung baga
sa palay, ang tula
ay binabayo o kinikiskis,
saka tinatahip, bago
ialok sa madla.
Kung baga
sa bigas, ang tula
ay pinipilian at hinuhugasan
bago isaing.

Panghalo sa kaning-baboy
ang hugas-bigas, patuka
sa manok ang piniling palay,
ibinubudbod sa lupa
ang ipa at bato.
Ang inihahain sa mesa
ay kaning umaaso.

Kung baga sa bigas,
hindi rin naman mainan sa tula
ang sobrang kiskis at kinis.
Malinamnam ang milagrosa,
pero masustansya
ang bigas na pula.

Bago pa man ito, kinilala na ang kaniyang galing ng iba’t ibang samahan at institusyon. Ilan sa mga ito ang Film Academy of the Philippines Award para sa best screenplay adaptation ng ‘Bayan ko: Kapit sa Patalim’ (1985);   Urian Awards mula sa Manunuri ng Pelikulang Pilipino (Philippine Film Critics Society) para sa best screenplay ng ‘Jaguar’ (1980), ‘Sister Stella L.’ (1984), ‘Bayan Ko: Kapit sa Patalim’ (1985), at ‘Segurista’ (1997); Unang Gantimpala sa Panulaang Filipino, Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature, para sa ‘Sa Panahon ng Ligalig’ (1983); National Book Awards for poetry (Edad Medya, 2000), for editing (Salvaged Prose, 1993), for translation (Sa Daigdig ng Kontradiksiyon, 1992), for nonfiction (Days of Disquiet, Nights of Rage, 1982); National Press Club / Carlsberg Award for best editorial writing (National Midweek magazine editorials, 1989); Gawad Balagtas para sa Panulaan na ipinagkaloob ng Writer’s Union of the Philippines (1999); CCP Centennial Honors for the Arts (1999), Aruna Vasudev Lifetime Achievement Award for Writing on and for Cinema (2008); Lifetime Achievement Award, 10th Cinemanila International Film Festival (2008); Gawad Tanglaw ng Lahi, Ateneo de Manila University (2009), Unang Gantimpala, kaSAYSAYan: Historical Scriptwriting Contest para sa screenplay na ‘Balangiga’ (2010); at Natatanging Gawad Urian – Lifetime Achievement Award, Manunuri ng Pelikulang Filipino, 2011.

Ipagkakaloob ang gawad sa pagdiriwang ng ‘Araw ni Balagtas’ na gaganapin sa ika-2 ng Abril, 2012, sa Cherry Blossoms Hotel, Ermita, Maynila.

Nasungkit ni Alvin Capili Ursua, guro ng edukasyon (BED) sa CEFI Faculty of Instruction, ang titulong Makata ng Taon 2012 nang magwagi ito ng unang gantimpala sa kaniyang tulang Anluwage sa katatapos na timpalak sa TALAANG GINTO: GAWAD KWF SA TULA 2012.

Nagkamit ng pangalawa at pangatlong gantimpala sina Phillip Yerro Kimpo, part-time historical writer and researcher at freelance writer, at Christopher S. Rosales, 3^rd year B.S. in Electronics Engineering, TUP, sa kanilang mga lahok na Walang Daglat ang Dagat at Metapisika ng Perya ayon sa pagkakasunod.

Nagwagi naman ng karangalang-banggit sina: Joselito D. Delos Reyes, guro ng Filipino, Facultad ng Inhenyeriya, UST, Bugtong na Estasyon; Mariane Amor Romina T. Abuan, College Instructor, St. Paul University Quezon City, Ati-Atihan: Isang Siklo, Ilang siglo; at Jose Jason L. Chancoco, freelance writer/editor, literary lecturer at writing mentor, Sa Naninibago.

Tatanggapin ng mga nagwagi ang kani-kanilang mga gantimpalang salapi, tropeo, at plake mula kay Punong Komisyoner  Jose Laderas Santos sa isang tanging palatuntunan na gaganapin sa Cherry Blossoms Hotel, Ermita, Maynila sa darating na Abril 2, 2012, 8:30 n.u.

Gumanap na mga hurado sina: Dr. Rebecca T. Añonuevo, Chair, Filipino Department, Miriam college bilang Tagapangulo, kasama sina G. Ariel Dim. Borlongan, naging editor ng iba’t ibang tabloid at premyadong makata at Prof. Louie Jon A. Sanchez, lecturer, Dept. of English, School of Humanities, Ateneo de Manila University, mga kagawad.

Ang Pambansang Samahan sa Lingguwistika at Literaturang Filipino (PSLLF) ay magdaraos ng Pandaigdigang Kumperensiya at Worksyap sa Filipino na may temang “Ang Filipino bilang Wikang Global: Iba’t Ibang Isyu at Hamon sa Siglo 21” na gaganapin sa Agosto 3-5, 2012 sa CSB International Conference Center, Estrada Street, cor. Arellano, Malate, Maynila. Itinataguyod ang kumperensiyang ito sa pakikipagtulungan ng Global Consortium for the Advancement of Filipino Language and Culture (GLOCAFIL), University of Hawaii-Filipino and Philippine Literature Program (UH-FPLP) na nakikiisa sa pagdiriwang ng ika-75 ng pagkakatatag ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).

Para sa iba pang detalye, mangyaring i-download: CHED Memo, DA No. 100, s. 2012 at Invitation Letter

Alinsunod sa Proklamasyon Blg. 964, s. 1997 ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas, buong lugod na inaanyayahan ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ang lahat na makiisa sa paggunita at pagdiriwang ng ika-224 na Kaarawan ni Francisco ‘Balagtas’ Baltazar na may temang “Si Balagtas sa Edukasyong Pangwika at Pangkalikasan” na gaganapin sa Abril 2, 2012.

Bilang isa sa mga tampok na gawain sa nabanggit na pagdiriwang, pormal na binubuksan ng KWF ang nominasyon para sa Gawad Francisco Balagtas. Ang mga panuntunan sa paglahok ay ang sumusunod:

1. Bukas ang nominasyon sa lahat ng indibiduwal, samahan, tanggapan o institusyon mula sa iba’t ibang larangan na may mga natatanging ambag o nagawa sa pagsusulong at pagpapayabong ng wikang Filipino sa pamamagitan ng pagpapaunlad ng panitikang Pilipino.

2. Ang sinumang indibiduwal, samahan, tanggapan o institusyong maaaring ilahok ay marapat na nakapagpamalas ng pagmamahal, pagpapahalaga, pagmamalasakit at pagtangkilik sa wikang Filipino na masasalamin sa kanilang mga nagawa sa nakalipas na tatlong (3) taon man lamang kaugnay ng larangang kanilang kinabibilangan.

3. Ang pagpapasok ng kanilang pangalan ay marapat na dumaan sa rekomendasyon ng samahan, tanggapan, institusyon o kahit ng isang indibiduwal.

4. Para sa nominasyon, mangyaring sumulat kalakip ang anumang credential o mga dokumentong magpapatotoo sa kanilang mga gawa at ipadala sa:

Lupon sa Gawad Francisco Balagtas 2012
Sangay ng Impormasyon at Publikasyon
Komisyon sa Wikang Filipino
2/f Watson Bldg. 1610 JP. Laurel St.,
Malacañang Complex, San Miguel, Maynila

5. Ang tatanghaling nominado ay tatanggap ng Gawad – Parangal sa araw ng pagdiriwang ng ika-224 na Kaarawan ni Balagtas sa Abril 2, 2012.

6. Ang huling araw ng pagpapasa ng nominasyon ay sa Marso 20, 2012.

Para sa iba pang detalye, mangyaring makipag-ugnayan sa Sangay ng Impormasyon at Publikasyon ng KWF sa telepono bilang (02) 736.2519.