Author Archives:
Itataguyod ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), sa pakikipagtulungan ng Kagawaran ng Edukasyon (DepEd), Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal (DILG), Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon (CHED), at Pamantasang Ateneo de Manila (AdMU)-Kagawaran sa Filipino, ang unang Pambansang Kongreso sa Wika sa darating na 19-21 Agosto 2013 sa Leong Hall, Pamantasang Ateneo de Manila, Lungsod ng Quezon.
Dadaluhan ang Pambansang Kongreso ng mga guro at superbisor sa Filipino, iskolar, manunulat, at kinatawan mula sa iba’t ibang institusyong publiko at pribado. Nilalayon nitong matalakay at mailatag ang mga kaukulang solusyon sa mga suliraning pangwika sa iba’t ibang larang lalo na sa mga dominyo ng kapangyarihan (power domains) kaugnay ng pagpapaunlad at pagpapalaganap ng Filipino at iba pang mga wika ng Filipinas.
Tampok sa unang araw ng kongreso ang pambungad na pananalita ni Pangulo Benigno Simeon Aquino III habang sa ikalawa at ikatlong araw naman naman ang serye ng mga talakayang plenaryo at sesyong paralel na may tuon sa usaping pangwika sa mga pilîng larang. Igagawad naman ang Kampeon ng Wika sa mga natatanging indibidwal na nakapag-ambag sa pagpapayaman ng wikang Filipino at iba pang wika sa Flipinas. Lalagdaan din sa kongreso ang memorandum ng kasunduan kaugnay ng 30 ektaryang lupaing bahagi ng ancestral domains ng mga katutubong Higaonon na ipagkakaloob sa KWF.
Inaanyayahan ang mga interesadong indibiduwal at/o organisasyon na makiisa sa pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Pambansa at makilahok sa Pambansang Kongreso sa Wika.May kaukulang bayad na Php 3,000.00 ang mga dadalo sa Pambansang Kongreso sa Wika ngunit may 20% discount sa mga mauunang magpaparehistro hanggang 28 Hunyo 2013. Para sa pagpapareserba o tanong ukol sa rehistrasyon, tawagan ang telepono blg. (02) 735-2525 loc. 112 at hanapin si Lorna Lynn L. Wenceslao. Kung may iba pang katanungan o paglilinaw, makipag-ugnayan kina Jomar I. Cañega o Sheilee Boras-Vega sa telepono blg. 736-2524 loc. 101.
Ipinagdiriwang ang Buwan ng Wikang Pambansa alinsunod sa Pampanguluhang Proklamasyon Blg. 1041, s. 1997 na nagpapahayag ng taunang pagdiriwang tuwing Agosto 1-31 bilang Buwan ng Wikang Pambansa.
Ang KWF ay ang natatanging ahensiyang pangwika sa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Filipinas. Itinatag sa pamamagitan ng Batas Republika Blg. 7104 ng 1991, inaatasan itong “tiyakin at itaguyod ang ebolusyon, pagpapaunlad at pagpapayaman pa ng Filipino na wikang pambansa ng Pilipinas, batay sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at iba pang wika.”
For the first time, our country celebrated the International Book and Copyright Day last 23 April 2013. Spearheading the event were the National Book Development Board (NBDB), Intellectual Property Office (IPO), Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL), Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA) and University of the Philippines Institute of Creative Writing (UP ICW) in cooperation with SM Foundation and Precious Pages.
Streaming along Ortigas Center were colorfully-designed floats of the mentioned organizations. Poetry readings and performances from some of our premier writers and artists were held afterwards at the Events Area inside SM Megamall Building A. Some of the poets who read their pieces were Roberto T. Añonuevo, Rebecca T. Añonuevo, Vim Nadera, Benilda Santos, Gabriel Lee, Francis Quina, and Gemino H. Abad.
As promoted by National Artist of Literature Virgilio S. Almario, the International Book and Copyright Day aimed to honor to foreign writers; yet most especially our homegrown writers who deserve to be recognized across continents. Also, he plans the celebration to be a part of an envisioned National Literature Month held every April involving various literature organizations in the country.
Furthermore, the celebration of envisions uniting Filipino writers.
In 1995, United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO) declared April 23 as International Book and Copyright Day because coincidentally it was when Cervantes, Shakespeare, and Inca Garcilaso de la Vega died. In contrast, it was also when Maurice Duron, Haldor K. Laxness, Vladmir Nabokov, and Manuel Meija Vallejo was born.
Matagumpay na ipinagdiwang ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ang mayamang tradisyon ng panulaang Filipino sa katatapos na Araw ni Balagtas bilang paggunita sa ika-225 anibersaryo ng kaarawan ni Francisco ‘Balagtas’ Baltazar sa temang “Talinghaga sa Nagbabagong Panahon”, 2 Abril 2013, Philippine Columbian Association, Plaza Dilao, Paco, Maynila.
Dinaluhan ng mga kinatawan mula sa iba’t ibang sektor, ang Araw ni Balagtas ay isang maghapong pang-alaalang palatuntunan na kinatampukan ng Palatuntunang Alay kay Balagtas na pinangunahan ng Pambansang Alagad ng Sining sa Panitikan at Tagapangulo ng KWF, Kgg. Virgilio S. Almario. Sa kaniyang mensahe, binigyang-diin ni Tagapangulong Almario na simulan sa mga panulat ni Balagtas ang kasaysayan ng nasyonalismo sa Filipinas.
Pinasigla naman nina G. Teo T. Antonio (“Isang Pagtutol”), at Dr. Victor Emmanuel Carmelo D. Nadera (“Binibining Mabini”) ang palatuntunan nang bigkasin nila ang kani-kanilang tulang nagsipagwagi sa Talaang Ginto: Makata ng Taon (1976, 1985), habang binigkas naman ni Dr. Michael M. Coroza ang tulang “Dalit kay Sarhento Gameng” ni G. Rogelio G. Mangahas, Talaang Ginto: Makata ng Taon 1969.
Dinalumat naman ni G. Rogelio G. Mangahas, Makata ng Taon 1969 ang pag-unlad ng Panulaang Filipino nang talakayin niya sa Panayam Balagtas ang paksang “Si Balagtas at ang Makabagong Panulaang Filipino”.
“Balak ko sanang saklawin sa panayam na ito ang panulaang Filipino mula dekada 1960 at lingunin ko ang unang rebelyon sa estetika ng panulaan na pinasimunuan ni Alejandro G. Abadilla o AGA noong dekada 1930. Ngunit nang magunita kong mismong si AGA ay isang pundador ng unang Samahang Balagtas, umigpaw ang isip ko at napagnilayang si Balagtas ay maituturing na prekursor ng makabagong panulaan,” wika ni Mangahas na binagtas ang pagyabong ng panulaang Filipino at kung paanong pumipintig pa rin ang diwa at estetikang Balagtas sa paglipas ng panahon.
Samantala, tampok sa Hapon ng Parangal ang pagkakaloob ng Dangal ni Balagtas (dating Gawad Francisco Balagtas) kay G. Lamberto E. Antonio dahil sa kaniyang hindi matatawarang ambag sa pag-unlad ng Panitikang Filipino, at paggawad sa mga nagsipagwagi sa Talaang Ginto: Makata ng Taon 2013.
Itinanghal na Makata ng Taon si Joselito D. Delos Reyes, propesor ng Panitikan at Journalism sa Unibersidad ng Santo Tomas (UST), nang magkamit ng Unang Gantimpala ang kaniyang tulang “Sa Madadaling Salita”. Samantala, napasakamay naman ni John Enrico Torralba, propesor ng Panitikan sa Miriam College (MC) ang Ikalawang Gantimpala sa kaniyang lahok na “Pagmamahal ng Alikabok”; at Francisco A. Monteseña, propesor ng Panitikan, Accounting atbp. sa AMAES-ABE, Cainta para sa Ikatlong Gantimpala sa kaniyang tulang “Kagampan, Isang Debosyon”. Nagwagi naman ng karangalang-banggit sina Ma. Cecilia C. de la Rosa, 4th year BA Philippine Arts, UP-Manila, “Numinipis na ang Ating Malong, Mahal”; Mark Joseph N. Rafal, Full-time Instructor sa Filipino, TIP, Cubao, “Lagi na at Malungkot sa Aming Bayan”; at Radney O. Ranario, propesor ng Panitikan, Adamson University, “Balanse”.
Pormal na isinara ni Kgg. Lorna E. Flores, Full-time na Komisyoner ng KWF na kumakatawan sa mga wika ng Katimugang Pamayanang Kultural, ang palatuntunan nang ihayag niyang bukás na sa pagtanggap ng nominasyon para sa Dangal ni Balagtas 2014 ang Lupon sa Gawad, gayon din naman sa pagtanggap ng mga lahok para sa Talaang Ginto: Makata ng Taon 2014.
Bago ang mga nabanggit, nakiisa noong umaga ang KWF sa Pag-aalay ng Bulaklak sa Liwasang Balagtas, Pandacan, Maynila na pinangunahan ni Kgg. Alfredo S. Lim ng Maynila, kasama ang Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP), Kagawaran ng Edukasyon (DepED), Linangan sa Imahen, Retorika, at Anyo (LIRA), Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL), at Knights of Columbus-Manila Assembly.
Ang Araw ni Balagtas ay taunang pagdiriwang na itinataguyod ng KWF alinsunod sa Pampanguluhang Proklamasyon Blg. 964, s. 1997 na nagtatagubilin sa paggunita sa kapanganakan ni Francisco Baltazar tuwing 2 Abril sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga pambansang programa at gawaing angkop sa kaniyang karangalan.
